CAE (Certificate in Advanced English) jest kolejnym pod względem zaawansowania, po najpopularniejszym FCE, certyfikatem potwierdzającym znajomość języka, który przyznawany jest przez brytyjski Uniwersytet w Cambridge.

Certyfikat ten dokumentuje umiejętność skutecznego i swobodnego komunikowania się w języku angielskim w większości dziedzin życia. W szczególności potwierdza on zdolność jasnego formułowania opinii podczas rozmowy na niemal każdy temat, jak również umiejętność rozumienia i przygotowywania tekstów o różnym charakterze i stopniu sformalizowania (np. raportów czy korespondencji handlowej).

Przywileje wynikające z posiadania certyfikatu CAE:

• Certyfikat CAE zwalnia z egzaminu z języka angielskiego podczas rekrutacji na wiele krajowych i zagranicznych uczelni wyższych;
• CAE jest honorowany przez Ministerstwo Edukacji Narodowej jako udokumentowanie kwalifikacji językowych osób, które chcą zostać nauczycielami języka angielskiego. Dodatkowo wymagane jest ukończenie kursu metodycznego;
• CAE jest egzaminem posiadającym moc dawnego egzaminu państwowego z języka angielskiego, na mocy postanowienia Ministerstwa Edukacji Narodowej;
• CAE uznawany jest przez Urząd Służby Cywilnej jako dokument potwierdzający kwalifikacje językowe pracowników polskiej służby cywilnej;
• Certyfikat CAE jest dokumentem uznawanym przez Ministerstwo Edukacji Narodowej przy ocenianiu kwalifikacji językowych przewodników turystycznych i pilotów wycieczek;
• CAE jest dokumentem uznawanym przez wielu pracodawców w kraju i za granicą.

Warty uwagi jest również fakt, że certyfikat CAE nie ma ograniczonego terminu ważności, dzięki czemu stanowi bezterminowy dowód kwalifikacji językowych. Trudno jest określić nakład pracy gwarantujący skuteczne przygotowanie się do egzaminu CAE, natomiast szacuje się, że jest to ok. 800 godzin.

Części składowe egzaminu CAE

Egzamin CAE składa się z 5 części (papers):

• Reading (pol. czytanie)
  Pierwsza część egzaminu CAE, Reading, trwa 75 minut. Osoba zdająca otrzymuje cztery teksty, do których przygotowane są zadania (po jednym do tekstu). Zadania te mogą wymagać dopasowania właściwej odpowiedzi (multiple matching), uzupełnienia luk w tekście brakującymi fragmentami (gapped text) lub wyboru jednej poprawnej odpowiedzi spośród kilku możliwych (multiple choice). Teksty, każdy o objętości ok. 650-750 słów, mogą mieć charakter opisowy, narracyjny, informacyjny, bądź też stanowić instrukcję, czy artykuł prasowy.
• Writing (pol. pisanie)
  Kolejna część egzaminu CAE, Writing, trwa 120 minut i podzielona jest na dwa zadania. Pierwsze z nich ma charakter obowiązkowy i zawiera jedno lub więcej poleceń. Natomiast w drugim zdający wybiera jeden z czterech tematów. Objętość prac pisemnych nie powinna przekraczać 250 słów. Prace te mogą mieć formę: listu o charakterze urzędowym lub prywatnym, notatek osobistych, raportu, artykułu, instrukcji, wskazówek, recenzji. W odróżnieniu od egzaminu FCE, na egzamin CAE nie jest obecnie opracowywany zestaw lektur do tej części egzaminu; wszystkie polecenia opierają się na materiałach, które należy przeczytać przed przystąpieniem do pisania. Ale uwaga – od grudnia 2008 r. nastąpią zmiany.
• English in Use (pol. zastosowanie struktur językowych)
  Trzecia część egzaminu CAE, English in Use, trwa 90 minut. Podzielona jest na 3 sekcje (łącznie 6 zadań). Zadania obejmują uzupełnianie luk w tekście odpowiedziami własnymi (open cloze) lub jedną z kilku podanych możliwości (multiple-choice cloze), korektę błędów (error correction), słowotwórstwo (word formation), zmiany stylu (register transfer) oraz uzupełnianie luk w tekście brakującymi zwrotami (gapped text).
• Listening (pol. rozumienie ze słuchu)
  Czwarta część egzaminu CAE, Listening, trwa około 45 minut i składa się z czterech zadań. Każde z nich polega na udzieleniu odpowiedzi na serię pytań po uprzednim wysłuchaniu tekstu (rozmowy telefonicznej, audycji radiowej, rozmowy, ogłoszenia, wykładu, itp.) Teksty z zadań 1, 3 oraz 4 odtwarzane są dwukrotnie, natomiast tekst z zadania drugiego – tylko raz. Polecenia mogą mieć formę uzupełniania zdań (sentence completion), sporządzania/uzupełniania notatek (note completion), testu wyboru jednej poprawnej odpowiedzi spośród kilku możliwych (multiple choice questions) oraz dopasowania właściwej odpowiedzi (multiple matching). Lektorzy występujący w nagraniach posługują się różnymi odmianami akcentów angielskich.
• Speaking (pol. mówienie)
  Ostatnia, ustna część egzaminu CAE trwa około 15 minut. Kandydaci zdają zazwyczaj w parach i są oceniani przez dwóch egzaminatorów. Część ta składa się z czterech etapów. W pierwszym kandydaci opowiadają o sobie, swoim domu i rodzinie, szkole lub pracy, planach na przyszłość, itp. W etapie drugim, każdy z kandydatów komentuje otrzymany zestaw fotografii, w trzecim kandydaci wspólnie wykonują zadanie, a w ostatnim – prowadzą dyskusję z egzaminatorem na zadany temat.

W każdej z pięciu części można otrzymać maksymalnie 40 punktów. Zatem łączna liczba punktów, jakie można uzyskać w całym egzaminie CAE, wynosi 200.

Ocenianie egzaminu CAE

Egzamin CAE może być oceniony na jedną z trzech ocen pozytywnych (A, B, C) albo dwóch negatywnych (D i E). Aby zdać egzamin, kandydat musi uzyskać łącznie przynajmniej 60% maksymalnej liczby punktów, czyli 120 punktów. Szczegółowe kryteria punktacji przedstawiono w Tabeli 1.

Tabela 1. Kryteria punktacji na egzaminie CAE

	Ocena	Wymagana liczba punktów
Oceny pozytywne	A B C	80% i więcej od 75% do 79% 60% do 74%
Oceny negatywne	D E	55% do 59% 54% i mniej

Część ustną egzaminu CAE oceniają w Polsce wykwalifikowani egzaminatorzy, akredytowani przez Cambridge ESOL, natomiast pozostałe części oceniane są w Cambridge. Czas oczekiwania na wyniki wynosi około sześciu tygodni od zakończenia sesji egzaminacyjnej. Wyniki obejmują również arkusz z wynikami uzyskanymi w poszczególnych częściach egzaminu. Następnie osoby, które zdały egzamin, otrzymują certyfikat z odpowiednią oceną.

Terminy i miejsca odbywania się egzaminu CAE

W Polsce w ciągu roku odbywają się trzy sesje egzaminu CAE – wiosenna (marzec), letnia (czerwiec) i zimowa (grudzień). Zapisy na sesję wiosenną odbywają się w styczniu, na sesję letnią – w marcu, a na sesję grudniową – na przełomie września i października. Egzaminy są przeprowadzane przez centra British Council w następujących miastach: Białystok, Bielsko-Biała, Bydgoszcz, Częstochowa, Gdańsk, Gliwice, Gorzów Wielkopolski, Katowice, Kielce, Koszalin, Kraków, Lublin, Łódź, Olsztyn, Opole, Płock, Poznań, Radom, Rzeszów, Szczecin, Warszawa, Wrocław, Zielona Góra. Części Reading, Writing i Use of English odbywają się jednego dnia, natomiast Listening i Speaking przeprowadzane są w określonych przedziałach czasowych – o konkretnej dacie zdający powiadamiany jest listownie. Terminarz egzaminów jest podawany z wyprzedzeniem przez British Council.

Koszt egzaminu CAE

Koszt egzaminu wynosi około 560 zł.


Zmiany

Od sesji zimowej 2008 r. forma egzaminu CAE ulegnie zmianom. Pokrótce zmiany te będą przedstawiać się następująco:

• Całkowity czas trwania egzaminu ulegnie skróceniu o ok. 1 godz.;
• Poszczególne części będą testować szerszą gamę umiejętności językowych;
• Niektóre części egzaminu zostaną wzbogacone o nowe rodzaje zadań, a część istniejących zostanie ulepszona;
• Niektóre części egzaminu ulegną ujednoliceniu, co powinno osobom zdającym ułatwić przygotowania do egzaminu.

I tak, przykładowo:

• w części Writing pojawią się dodatkowe polecenia dotyczące zestawu lektur,
• w części Listening wszystkie teksty będą odtwarzane dwukrotnie.

FCE Opis egzaminu
FCE Jak zdać egzamin
CPE - Certificate of Proficiency in English